Handtherapie: wat het is en wat de handtherapeut doet

Uw handen doen de hele dag mee, tot er één pijn doet. Dan merkt u pas hoeveel u ermee doet: aankleden, koken, sturen, typen. Handtherapie is de behandeling van klachten aan vingers, duim, pols en onderarm, tot en met de elleboog. Het doel: dat u de hand weer gebruikt voor wat u dagelijks doet.

Het vak groeide op naast de handchirurgie. Het resultaat van een operatie hangt sterk af van de weken erna: de juiste spalk, op tijd bewegen, niet te vroeg belasten. Tegenwoordig wordt handtherapie net zo goed ingezet om een operatie te vermijden.

Het is dus geen losse massage of één oefening. Het is een traject waarin onderzoek, bescherming en oefenen op elkaar aansluiten.

Wat doet een handtherapeut?

Een handtherapeut onderzoekt, legt uit en behandelt. Hij weet hoe een pees door zijn peesschede glijdt, de koker die de pees op zijn plaats houdt. Hij weet waar een zenuw bekneld kan raken en hoeveel tijd bot, pees of gewrichtsband nodig heeft om te genezen. Met die kennis kiest hij wat uw hand nu nodig heeft: rust, beweging of kracht.

Victor Haasjes begon als algemeen fysiotherapeut en verdiepte zich daarna in pols en hand. Hij werkt al jaren in een handkliniek, met polsen die geopereerd zijn en met polsen waarbij het doel is een operatie te voorkomen. Brace, spalk, oefeningen en specifieke technieken: hij doet het zelf.

Wat u van hem krijgt is concreet. Uitleg over wat er in uw hand gebeurt, in gewone taal. Een plan met een duidelijk begin en einde. En oefeningen die u volhoudt, omdat ze kort zijn en in uw dag passen.

Bij welke klachten helpt handtherapie?

Grofweg zijn er vier groepen. Alle aandoeningen van hand en pols hebben een eigen pagina.

• Pezen: een hokkende vinger, een geïrriteerde pees aan de duimzijde van de pols, een tenniselleboog.
• Zenuwen: tintelingen of een doof gevoel in de vingers, vaak ‘s nachts.
• Gewrichten: artrose van de duimbasis of de vingers, een stijve of instabiele pols.
• Letsel en operatie: een breuk, een gescheurde band, een gehechte pees, herstel na een ingreep bij Dupuytren.

Soms is de oorzaak overbelasting door werk of sport, soms een val, soms slijtage. Bij een deel van de mensen is er geen duidelijke aanleiding. Voor het onderzoek maakt dat niet uit: de handtherapeut kijkt wat de hand nu kan en waar het hapert.

Zit de klacht vooral in de pols? Lees dan verder bij de polstherapeut.

Handtherapeut, fysiotherapeut of ergotherapeut: wat is het verschil?

Handtherapeut is geen apart beroep. Het is een fysiotherapeut of ergotherapeut die zich na de opleiding in de hand heeft gespecialiseerd.

Bij MoveWell is de handtherapeut een fysiotherapeut. Dat bepaalt ook de vergoeding: die loopt via de aanvullende verzekering voor fysiotherapie. Meer leest u op de pagina handtherapeut, fysiotherapeut of ergotherapeut.

Geen twee handen krijgen hetzelfde schema. Toch bestaat bijna elke behandeling uit dezelfde bouwstenen, in een volgorde die bij de genezing past.

Onderzoek

De eerste keer meet de handtherapeut beweging, kracht en gevoel, en vergelijkt hij beide handen. Pezen, banden en zenuwen test hij afzonderlijk. Daarna vertelt hij wat hij heeft gevonden en hoe hij het wil aanpakken.

Hij vraagt ook naar uw werk, uw hobby’s en wat u met de hand weer wilt kunnen. Dat doel bepaalt waar de behandeling naartoe werkt.

Spalk op maat

Heeft een pees of gewricht rust nodig, dan krijgt u een spalk op maat. Die wordt op uw eigen hand gevormd en laat vrij wat mag bewegen. Sommige spalken draagt u alleen ‘s nachts, andere juist bij belastende handelingen. Hoe lang verschilt per aandoening: van enkele weken tot een paar maanden.

Voor verschillende aandoeningen noemen de richtlijnen een spalk als een van de eerste stappen, vóór een injectie of operatie.

Oefentherapie

Oefenen begint klein. Eerst de pees laten glijden en het gewricht soepel houden, zonder kracht. Later komen knijpen, draaien en steunen erbij.

Voorbeelden zijn peesglijoefeningen, waarbij u de vingers in een vaste volgorde buigt en strekt, en stabiliteitsoefeningen voor de duim. U oefent thuis, kort en een paar keer per dag. In de praktijk controleert de handtherapeut de uitvoering en stelt hij het schema bij.

Littekenbehandeling

Een litteken in de hand kan vastgroeien aan de pees eronder. Dan trekt de huid mee bij elke beweging. Met massage, rekken en soms een siliconenpleister blijft het litteken soepel.

Ook een overgevoelig litteken is te trainen, door het stap voor stap aan aanraking te laten wennen. Is de hand na een operatie nog dik, dan helpen hoog houden, bewegen en soms een drukhandschoen om het vocht af te voeren.

Advies voor thuis en op het werk

Veel herstel gebeurt tussen de afspraken. U hoort daarom welke handelingen de klacht voeden en hoe het anders kan: een dikkere pen, tillen met twee handen, de muis dichterbij. Zulke kleine aanpassingen ontlasten een geïrriteerde pees de hele dag door.

Opbouw naar werk en sport

Het laatste deel gaat over belasting. Wat vraagt uw werk van de hand: tillen, fijn werk, uren typen? En uw sport?

In de oefenruimte bouwt u dat op, zodat de stap terug niet te groot is. De knijpkracht wordt opnieuw gemeten, zodat u in getallen ziet wat er is bijgekomen. Soms helpt een andere greep of een aangepast stuk gereedschap meer dan nog een oefening.

Samenwerking met verwijzers en handchirurgen

MoveWell werkt samen met ziekenhuizen in de omgeving en met verwijzers. Na een operatie houdt de handtherapeut zich aan het protocol van uw handchirurg, zodat spalk en oefeningen kloppen met wat er in de hand is gedaan. Heeft u vragen over de ingreep, dan vertaalt hij die naar wat het voor het oefenen betekent.

Andersom geldt het ook. Levert handtherapie te weinig op, dan bespreekt u met de arts of handchirurg of een injectie of operatie zinvol is. Dat besluit ligt bij de arts. De handtherapeut begeleidt u ervoor en erna.

Wordt handtherapie vergoed?

Omdat de handtherapeut bij MoveWell fysiotherapeut is, valt de behandeling onder fysiotherapie. De vergoeding komt uit uw aanvullende verzekering en kost u dan geen eigen risico. Het aantal behandelingen staat in uw polis. De details vindt u bij Tarieven en vergoeding.

Een afspraak plant u zelf in via Afspraak maken, of telefonisch via 035 760 06 45.

Uw behandelaar: Victor Haasjes, fysiotherapeut en handtherapeut bij Handtherapie Hilversum. Tekst bijgewerkt oktober 2026.