Tenniselleboog behandeling door de handtherapeut in Hilversum

Een pak melk optillen, een deurklink omlaag duwen, iemand een hand geven: ineens schiet er pijn door de buitenkant van uw elleboog. Zo begint een tenniselleboog bij de meeste mensen. Meestal heeft een racket er niets mee te maken.

Op de buitenste botknobbel van de elleboog hechten de spieren aan die uw pols en vingers strekken. Ze delen daar één korte, brede pees. Telkens als u iets vastpakt, spannen deze strekkers aan om de pols stil te houden. Zonder die tegenkracht zou de pols bij het knijpen dichtklappen.

Krijgt die pees maandenlang meer trek dan hij kan verwerken, dan verandert het weefsel. De pees wordt dikker, gevoeliger en minder sterk. Een echte ontsteking is het meestal niet, al wordt het vaak zo genoemd. De vakterm is laterale epicondylalgie: pijn aan de buitenste botknobbel.

De klacht komt veel voor, vooral bij veertigers en vijftigers. Mannen en vrouwen krijgen hem ongeveer even vaak, meestal aan de arm waarmee ze het meeste doen.

Een golfelleboog is het spiegelbeeld. De pijn zit aan de binnenkant van de elleboog, op de botknobbel aan de kant van uw pink. Daar hechten de spieren aan die pols en vingers buigen, en de spier die de onderarm naar binnen draait.

U voelt het bij knijpen, bij het buigen van de pols tegen weerstand en bij draaien, zoals een schroevendraaier aandraaien. Een golfelleboog komt een stuk minder vaak voor dan een tenniselleboog. De aanpak is dezelfde, maar dan gericht op de buigspieren: doseren, oefenen en de grip aanpassen.

Eén verschil telt mee. Vlak achter de binnenste botknobbel loopt de zenuw naar pink en ringvinger. Raakt die geprikkeld, dan krijgt u er tintelingen bij. De handtherapeut test dat apart. Meer over dat soort signalen leest u bij tintelingen in de hand.

Een tenniselleboog ontstaat zelden door één verkeerde beweging. Bijna altijd is het een optelsom: weken of maanden waarin de pees meer te verduren kreeg dan hij kon herstellen. Drie dingen komen steeds terug.

• Grip: stevig en lang knijpen, zeker in een dik of glad handvat. Snoeien, schilderen, schroeven, een zware tas dragen.
• Pols: werken met een pols die naar achteren geknikt staat of steeds heen en weer gaat. Muizen, metselen, een backhand slaan.
• Herhaling: honderden keren dezelfde beweging zonder pauze, of plotseling veel meer doen dan u gewend bent. Een weekend klussen is een bekende aanleiding.

Waarom juist de grip? Bij krachtig knijpen moeten de polsstrekkers hard werken om de pols recht te houden. Hoe verder de arm gestrekt is en hoe meer de handpalm naar de grond wijst, hoe groter de trek op de pees. Tillen met de handpalm omhoog en de elleboog gebogen kost de pees veel minder.

Bij tennissers spelen een verkeerde gripdikte, een hard bespannen racket en een backhand uit de pols mee. Heeft u door beeldschermwerk ook last van pols of vingers, kijk dan bij RSI-klachten.

De tenniselleboog behandeling begint met meten. De handtherapeut laat u knijpen in een knijpkrachtmeter tot het moment waarop de pijn begint. Dat getal, vergeleken met uw andere hand, is het vertrekpunt. Hij test ook het strekken van pols en middelvinger tegen weerstand, en kijkt naar nek, schouder en pols.

Daarna volgt een plan met vier onderdelen. Onderzoek wijst steeds dezelfde kant op: uitleg, doseren en oefenen werken op de lange termijn het best.

Belasting doseren

Volledige rust helpt een pees niet. Hij wordt er zwakker van. Te veel doen houdt de pijn in stand. De vuistregel: lichte pijn tijdens een handeling mag, zolang die binnen een uur zakt en de volgende ochtend niet erger is. De handtherapeut zoekt met u uit welke handelingen daarbinnen blijven en welke u tijdelijk anders doet.

Excentrische en isometrische oefeningen

Isometrisch betekent aanspannen zonder te bewegen. Dat verdraagt een geprikkelde pees meestal goed en het dempt bij veel mensen de pijn. Excentrisch betekent dat de spier kracht levert terwijl hij langer wordt, zoals bij het rustig laten zakken van een gewicht. Die trage belasting zet de pees aan om sterker te worden. U begint licht en bouwt per week op.

Polsspalk of elleboogbrace

Een hulpmiddel geneest de pees niet, maar kan het oefenen en werken draaglijk maken. Victor Haasjes maakt een polsspalk zelf, op maat van uw hand.

Het bewijs voor braces is wisselend. Daarom probeert u hem uit: is knijpen met de band direct minder pijnlijk, dan heeft hij zin.

Werk en sport aanpassen

Kleine veranderingen schelen veel trek op de pees. Til met de handpalm omhoog en de elleboog tegen het lichaam. Kies gereedschap met een dikker, stroef handvat, zodat u minder hard hoeft te knijpen. Zet de muis dichterbij en laat de onderarm steunen. Tips voor de werkplek staan bij polspijn bij typen.

Tennissers laten de gripdikte en de bespanning nakijken en slaan de backhand vanuit de schouder. Helemaal stoppen met uw sport hoeft zelden.

Oefeningen bij een tenniselleboog

Deze drie oefeningen vormen bij de meeste mensen de kern. Hoe zwaar en hoe vaak bepaalt de handtherapeut na het onderzoek. Doe ze niet door scherpe pijn heen.

Oefening 1: pols strekken zonder beweging

1. Leg de onderarm op tafel, de hand over de rand, handpalm naar beneden.
2. Druk met de andere hand op de handrug en houd met de pijnlijke arm tegen. De pols beweegt niet.
3. Houd dertig tot vijfenveertig seconden vast, met een kracht die goed te doen is.
4. Herhaal vijf keer, met een halve minuut rust ertussen.

Oefening 2: gewicht langzaam laten zakken

1. Zelfde houding, met een licht gewicht of een flesje water in de hand.
2. Til de hand met hulp van de andere hand omhoog.
3. Laat het gewicht in vier tellen zakken, alleen met de pijnlijke arm.
4. Doe drie reeksen van tien tot vijftien keer, één keer per dag.

Gaat dit twee dagen achter elkaar makkelijk, dan mag het gewicht een stapje omhoog.

Oefening 3: onderarm draaien met een hamer

Houd een hamer onderaan de steel vast, de elleboog gebogen tegen uw zij. Draai de hamerkop langzaam naar binnen en weer naar buiten, tot de handpalm omhoog wijst. Twee reeksen van tien. Te zwaar? Pak de steel dichter bij de kop.

Hoe lang duurt een tenniselleboog?

Een pees past zich traag aan. Reken op zes tot twaalf weken oefenen voordat u een duidelijk verschil merkt in pijn en knijpkracht. Bij de meeste mensen is de klacht binnen een half jaar tot een jaar voorbij. Bestaat hij al lang, of blijft het werk even zwaar, dan duurt het langer.

Een injectie met een ontstekingsremmer geeft de eerste weken vaak minder pijn. Onderzoek laat zien dat mensen na een jaar slechter af zijn dan met oefenen of afwachten: de klacht komt vaker terug. Een operatie komt pas in beeld als maanden goed behandelen niets oplevert. Dat bespreekt u met de arts.

Vergoeding en afspraak

Uw aanvullende verzekering betaalt handtherapie, want het is fysiotherapie. Het eigen risico spreekt u daar niet voor aan. Per polis verschilt het hoeveel behandelingen u vergoed krijgt. De uitleg staat bij tarieven en vergoeding. U heeft geen verwijzing nodig en kunt zelf online een afspraak maken.

Uw behandelaar: Victor Haasjes, fysiotherapeut en handtherapeut bij Handtherapie Hilversum. Tekst bijgewerkt oktober 2026.