Polsbreuk revalidatie: weer bewegen na het gips

U viel, stak uw hand uit en de pols ving de klap op. Zo ontstaan de meeste polsbreuken. Een breuk, in vaktaal een fractuur, betekent dat het bot gescheurd of gebroken is.

De pols bestaat uit acht kleine handwortelbeentjes en de uiteinden van twee onderarmbotten: het spaakbeen en de ellepijp. Bijna altijd breekt het spaakbeen, het bot aan de duimkant, vlak boven het gewricht. Artsen noemen dat een distale radiusfractuur.

Drie soorten polsbreuk

Het ziekenhuis deelt de breuk grofweg in drie soorten in. Bij de eerste is het bot gebroken, maar staat het nog goed. Bij de tweede is een stuk bot verschoven. Bij de derde zijn er meerdere breuken of staat het bot te ver uit zijn stand.

De eerste twee genezen meestal in het gips, zonder operatie. Bij de derde volgt vaak een operatie. Die keuze maakt de arts in het ziekenhuis. De handtherapeut sluit daarop aan en begeleidt u tijdens en na het gips.

Het gips houdt de botdelen stil, zodat ze aan elkaar kunnen groeien. Dat duurt meestal vier tot zes weken. Hoe lang precies, bepaalt de arts aan de hand van de röntgenfoto.

Stil betekent niet dat de hele arm stil hoort te staan. Vingers, elleboog en schouder zitten niet in het gips en worden toch stijf als u ze spaart. Een stijve schouder na een polsbreuk komt vaker voor dan u denkt.

Wat u in het gips zelf doet

• Maak een paar keer per dag tien keer een volle vuist en strek de vingers daarna helemaal.
• Buig en strek de elleboog en breng de arm een paar keer boven het hoofd.
• Leg de hand hoog, op een kussen of tegen de borst, als de vingers dik worden.
• Gebruik de vingers voor lichte dingen: een kopje vasthouden, een bladzijde omslaan.

Wilt u in deze weken al begeleiding, dan kijkt de handtherapeut mee. Hij laat zien welke bewegingen veilig zijn en past uw oefeningen aan op het soort breuk. Zo houdt u ook uw conditie op peil zonder de genezing te storen. Met vragen over het gips zelf belt u de gipskamer van het ziekenhuis.

Het gips gaat eraf en de pols valt tegen. Hij is dun, stijf en soms nog dik, en de huid is droog. Dat hoort erbij. Na weken stilstand zijn het kapsel en de pezen rond het gewricht stugger geworden.

Ook de kracht is weg. Spieren die een maand niets doen, worden merkbaar dunner. Een pak melk tillen of een deurklink omdraaien kost ineens moeite. Draaien van de onderarm, zoals bij het aannemen van wisselgeld, komt vaak het traagst terug.

Wat de handtherapeut onderzoekt

Bij de eerste afspraak kijkt Victor Haasjes naar de zwelling, het litteken als u geopereerd bent, de beweging van pols en vingers en de knijpkracht. Hij vraagt wat u voor werk doet en wat u weer wilt kunnen. Daarna weet u waar u staat en wat u de komende weken thuis doet.

Waar de pols stug blijft, maakt hij het gewricht met de hand losser. Dat heet mobiliseren: rustig bewegen tot net voorbij de grens die u zelf haalt. Het echte werk doet u daarna thuis.

Pijn bij het oefenen mag licht zijn en hoort binnen een half uur te zakken. Blijft de pols daarna lang zeuren, dan was het te veel. Doe de volgende keer een stap terug.

Staat het bot te ver uit zijn stand, dan zet de chirurg de breuk vast met een plaatje en schroeven, meestal aan de binnenkant van de pols. Het voordeel: de breuk is meteen stevig. Vaak mag u daardoor eerder bewegen dan met gips, soms al na één tot twee weken. Wanneer precies, bepaalt de chirurg.

De eerste weken draagt u meestal een afneembare spalk. De handtherapeut kan zo’n spalk op maat maken en begeleidt het oefenen. Hij let ook op het litteken. Masseren houdt de huid soepel en voorkomt dat het litteken vastgroeit aan de pezen eronder. Meer leest u bij handtherapie na een operatie.

Hoe lang duurt het herstel van een polsbreuk?

Langer dan de meeste mensen hopen. Het bot is na ongeveer zes weken vast, maar beweging en kracht hebben meer tijd nodig. De meeste mensen doen na drie maanden hun dagelijkse dingen weer. Volle kracht kan zes maanden tot een jaar duren.

Dit zijn gemiddelden. Uw leeftijd, het soort breuk en hoe trouw u oefent maken verschil. Wordt de hand juist stijver, dikker of gevoeliger in plaats van beter? Maakt u zich zorgen? Neem contact op met de praktijk.

Vergoeding en afspraak

Handtherapie door de fysiotherapeut krijgt u vergoed via uw aanvullende verzekering. Het kost u dan geen eigen risico. Hoeveel behandelingen u krijgt, hangt af van uw polis. Hoe dat zit, staat bij tarieven en vergoeding.

Een verwijzing is niet nodig. Online een afspraak maken kan, bellen ook: 035 760 06 45. De praktijk zit in Medisch Centrum Dudokpark aan de Hoge Naarderweg 3A in Hilversum. Ook uit Bussum, Laren en Loosdrecht bent u er snel.

Deze vier oefeningen krijgt bijna iedereen na een polsbreuk. Begin pas als de arts of de handtherapeut zegt dat het mag. Oefen drie tot vijf keer per dag en houd het kort. Liever vijf minuten vaak dan een half uur één keer.

Pols buigen en strekken

1. Leg uw onderarm op tafel. De hand hangt over de rand, handpalm omlaag.
2. Laat de hand rustig zakken tot u rek voelt.
3. Til de hand zo ver mogelijk op, met ontspannen vingers.
4. Houd elke eindstand vijf tellen vast. Herhaal tien keer.

Draaien van de onderarm

1. Ga zitten met de elleboog in de zij, negentig graden gebogen.
2. Draai de handpalm naar het plafond, zo ver het gaat.
3. Draai terug tot de handpalm naar de vloer wijst.
4. Houd de elleboog tegen het lichaam, anders draait de schouder mee. Herhaal tien keer.

Vuist maken

1. Strek de vingers helemaal.
2. Buig eerst de vingertoppen en rol dan door tot een volle vuist.
3. Houd drie tellen vast en strek weer helemaal.
4. Herhaal tien keer, ook als de vingers niet stijf lijken.

Knijpkracht trainen

1. Neem een zachte bal, een spons of oefendeeg.
2. Knijp rustig tot ongeveer de helft van uw kracht.
3. Houd vijf tellen vast en laat los.
4. Herhaal tien keer en bouw per week op.

Met knijpen begint u pas als de handtherapeut het vrijgeeft, meestal rond week vier na het gips. Hij past de oefeningen aan zodra een stap te makkelijk wordt.

Uw behandelaar: Victor Haasjes, fysiotherapeut en handtherapeut bij Handtherapie Hilversum. Tekst bijgewerkt oktober 2026.